YABANCILAR HUKUKU

 

  • Aşağıdaki sorular için bizimle temasa geçin:

Yabancı ülke tarafından Türkiye de bulunan kendi vatandaşına tebligat nasıl yapılır ?

Döviz üzerinden bir yabancı lehine senet veya ipotek yapılabilir mi ?

Yabancılar hangi durumda taşınmaz edinebilirler ?

Yabancı ülkede boşanmış iki yabancı veya biri Türk biri yabancı Türkiye de evlenebilir mi ?

iki Türk veya biri Türk diğeri yabancı arasında, yabancı ülkede kurulan ticari ilişkilerde icra işlemleri nasıl yapılabilir ?

Türk vatandaşı olan kadının, evlilik öncesi çocukları da vatandaş olabilir mi ?

Yabancı tüzel kişiler (şirketler) Türkiye de nasıl faaliyet gösterebilir ?

Joint&Venture türündeki ortaklığın çalışma ve sorumluluk şekli nasıl

Mültecilerin Türkiye deki statüleri nedir ?

Türk mahkemelerince hapis cezası almış yabancıların cezası nasıl infaz edilir ?Yabancılar bir Türk vatandaşını evlat edinebilir mi ?

Yabancılar resmi kurumlara ve mahkemelere nasıl başvurabilir

Yabancıların miras hakları var mıdır ?

Yabancıların yatırım şekli ve koşulları nasıldır ?

Serbest bölgelerin özelliği nedir ?

Dış ticaret hakkında özel düzenlemeler nedir ?

Yabancı sermaye teşvik kanununun sağladığı imkanlar nedir ?


 

Yabancıların Türkiye'de İkamet Ve  Seyahatleri Hakkında Kanun


Umumi Hükümler

Madde 1- Türkiye'ye girmesi kanunlarla memnu bulunmıyan ve Pasaport Kanunu’nun hükümlerine uygun şekilde gelen yabancılar, kanunlarla tayin olunan kayıt ve şartlar dairesinde Türkiye'de ikamet ve seyahat etmek hakkını haizdirler.

Madde 2- Yabancıların girmekten ve ikametten kanunla menedilmiş oldukları yerlerden başka, memleketin muayyen mıntakalarında münferit veya toplu bir halde ikamet veya seyahatleri Bakanlar Kurulu kararı ile menedilebilir.

Bakanlar Kurulu bu gibi tedbirlerin mukabele bilmisil olmak üzere muayyen Devlet tebaalarına tatbikına da karar vermeye yetkilidir.

İkamet Beyannamesi

Umumi hüküm

Madde 3- Türkiye'de bir aydan fazla kalacak yabancılar bu müddet bitmeden ikamet tezkeresi almak için gerekli beyannameyi doldurmak üzere yetkili emniyet makamlarına bizzat veya bilvasıta müracaat etmekle ödevlidirler. Bu beyanname hiç bir harç ve resme tabi değildir.

İş tutmak maksadiyle Türkiye'ye gelen yabancılar geldikleri tarihten itibaren bir ay zarfında ve her halde çalışmaya başlamazdan evvel ikamet tezkeresi almış bulunmalıdırlar.

Konferans, konser vermek gibi kültürel faaliyetlerde bulunmak üzere turneye çıkmış olup da Türkiye'ye gelen yabancılar, bu faaliyetleri bir aydan fazla sürmemek şartiyle, bu kayıttan müstesnadır.

Müşterek pasaportla gelenlerin tabi olacakları hususi muamele

Madde 4- Seyahat maksadiyle veya beşinci maddede yazılı maksatlarla Türkiye'ye müşterek pasaportla gelen yabancılar iki ay müddet içinde ikamet tezkeresi almakla mükellef değildirler. İcap eden hallerde bu müddet vilayetlerce iki ay daha uzatılabilir.

Müşterek pasaportla gelenlerden her birine kimliklerini gösterir resim ve harçtan muaf birer vesika verilir.

Müşterek pasaportla gelen yabancılardan grup gittikten sonra Türkiye'de kalacak olanlar hakkında bu kanunun ve Pasaport Kanununun hükümleri dairesinde muamele yapılır.

"Turist" damgalı vize ile veya kongre, konferans ve sair kültürel gösteriler için gelenlere hususi muamele

Madde 5- Milli veya Milletlerarası, tarih, kültür ve güzel sanatlar şenlikleri ve festival, spor müsabakaları, kongre ve konferanslar, sergi ve panayırlar münasebetiyle veya Bakanlar Kurulunca tayin olunacak yerlerde ziyaret, tedavi veya hava değiştirme maksadiyle "Turist" damgalı giriş vizeleriyle gelecek yabancılar bu vizelerinde ikamet bakımından tahdidi tazammun eden bir şerh mevcut değilse dört ay müddetle ikamet tezkeresi almakla mükellef değildirler.

Triptik vesikalariyle gelenler için hususi muamele

Madde 6- Triptik vesikalariyle, Milletlerarası Turizm ve Otomobil Birliğinin gümrüklerden giriş karneleriyle gelen yabancı seyyahlar dört ay müddet için ikamet tezkeresi almakla mükellef değildirler.

İkamet tezkeresinin reddolunacağı haller

Madde 7- A) Sırf iş tutmak için gelecek sanat ve meslek erbabı olup da tutacağı iş, kanunlar gereğince Türk vatandaşlarına hasredilmiş bulunan;

B) Türk kanun veya örf ve adetleriyle yahut siyasi icabatla telif edilemiyecek durumda olan veya faaliyette bulunan;

C) Türkiye'de kalmak istediği müddet zarfında yaşamak için maddi imkanları meşru bir şekilde temin edemiyeceği sabit olan;

D) Türkiye'ye girmesi memnu olup da her nasılsa girmiş bulunan;

E) Türkiye'de oturduğu müddetçe huzur ve asayişi ihlal eden;

Yabancılara ikamet tezkeresi verilmez.

İkamet müsaadesinin süresi

Madde 8- Yabancılara verilecek ikamet müsaadesinin süresi, mevzuatın ve yabancı Devletlerle aktedilmiş bulunan anlaşmaların hükümleri dairesinde ve mümkün mertebe, müracaat sahibinin talebi nazarı itibara alınmak suretiyle tesbit olunur.

İkamet tezkerelerinin müddet ve harçları

Madde 9- İkamet tezkerelerinin müddeti en fazla iki seneliktir. İkamet tezkereleri şahsi olmakla beraber karı koca ve bunların on sekiz yaşını doldurmamış çocuklarına ya hepsi için, yahut çocukların baba veya analarınınkinin refakat hanesine kaydı suretiyle müşterek ikamet tezkeresi verilmesi caizdir. Bunlardan iş sahibi olanların şahsi ikamet tezkeresi almaları mecburidir.

İkamet tezkerelerinin altı aya kadar olanları üç, bir seneye kadar olanları beş ve iki seneye kadar olanları da sekiz lira harca tabidir.

On sekiz yaşını doldurmıyan ve müstakil bir iş sahibi bulunmıyan çocuklardan yukarda yazılı harçların yarısı alınır.

Aşağıda yazılı yabancılara bir senelik ikamet tezkereleri harçsız olarak verilir.

A) Türk okullarında okuyan öğrenciler,

B) Sırf ilmi araştırma ve çalışmalarda bulunmak maksadiyle gelenler,

C) Türk soyundan olanlar,

D) Sırf gazete muhabirliği yapanlar,

E) Hükümet, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve belediyeler tarafından istihdam edilecek uzmanlar,

F) Mali durumlarının bozuk olduğuna ikamet tezkeresini vermeğe yetkili makamlarca kanaat getirilen mülteciler,

Türkiye'de yabancı konsolosluk müstahdemleriyle bu konsoloslukların meslekten memurları yanlarında oturmak suretiyle hizmetlerinde bulunan yabancılara da mütekabiliyet şartiyle, harçsız ikamet tezkeresi verilir.

İkamet tezkerelerinin yenilenmesi

Madde 10- Türkiye'de ikametlerini uzatmak isteyen yabancılar ikamet tezkerelerini yenilemek için bu tezkerelerde yazılı müddetin sona ermesinden itibaren on beş gün içinde üçüncü maddede yazılı makamlara bizzat veya bilvasıta müracaatla yenisini almağa ödevlidirler.

Tezkerelerde yazılı müddetin sona ermesinden evvel müracaat da caizdir.

Her iki halde de yeniden verilecek ikamet tezkereleri harç bakımından dokuzuncu madde hükümlerine tabidir.

Medeni hallerinde ve Türkiye'de ikamet sebeplerinde değişiklik olmıyan yabancılar yenileme muamelesi için üçüncü maddede yazılı beyannameyi vermezler.

İkamet tezkerelerini kaybedenler

Madde 11- İkamet tezkerelerini kaybedenler derhal ilgili makama müracaatla yenisini almaya mecburdurlar. Bunlara kaybettikleri ikamet tezkerelerinin müddeti süresince muteber olmak üzere yeniden ikamet tezkeresi verilir. Kaybolan tezkere harca tabi bulunuyorsa bunların yerine verilecek yeni ikamet tezkerelerinden dokuzuncu maddede yazılı harçların yarısı alınır.

Medeni hallerinde değişiklikler olanlar

Madde 12- Yabancılar medeni hallerinde husule gelecek değişiklikleri bu değişikliğin husulünden itibaren 15 gün içinde bulundukları mıntaka zabıta makamlarına imzalı bir beyanname ile haber vermeye ve keyfiyeti ellerindeki ikamet tezkerelerine kaydettirmeye mecburdurlar.

Bu beyannameler her türlü harç ve resimden muaftır.

Muvakkaten Türkiye'den ayrılanların ikamet tezkereleri

Madde 13- ikamet tezkerelerinin müddeti dolmadan avdet etmek üzere Türkiye dışına giden yabancılardan bu tezkerelerini mahalli zabıta makamlarına bırakanlara dönüşlerinde ikamet tezkereleri müddeti bitmemiş ise iade olunur.

İkamet tezkerelerini bırakmamış olanlar yenisini almakla mükelleftirler.

Türkiye İçinde İkamet ve Seyahat Şartları

İkamet değişimi

Madde 14- İkamet tezkeresi hamili yabancılar ikametgahlarını değiştirdiklerinde keyfiyeti 48 saat zarfında gerek çıktıkları, gerek naklettikleri yerdeki polis veya jandarma karakoluna bizzat veya bilvasıta veya taahhütlü mektupla haber vermeğe mecburdurlar.

Otel, pansiyon gibi yerlerde oturan yabancılar için bu ihbar mecburiyeti bu yerlerin sahibi, müsteciri veya idarecilerine aittir.

İş tutan yabancıların mükellefiyeti

Madde 15- Yabancılar, Türkiye'de ancak kanunun kendilerine menetmediği işleri tutabilirler.

Türkiye'de serbest olarak veya memur, müstahdem ve işçi sıfatiyle çalışacak yabancılar keyfiyeti işe başladıklarından itibaren en çok 15 gün zarfında ikamet ettikleri yerin polis veya jandarma karakoluna bizzat veya bilvasıta haber vermeğe ve ikamet tezkerelerine kaydettirmeğe mecburdurlar.

Yanlarında yabancı çalıştıranların mükellefiyeti

Madde 16- Evlerinde veya idareleri altında bulunan yerlerde bir yabancıyı her hangi bir sıfatla çalıştıran hakiki veya hükmi her şahıs o yabancının adını ve soyadını, tabiiyetini, mesleğini, taşıdığı ikamet tezkeresinin tarih ve sayısını, ikametgah adresini ve gördüğü işle aldığı maaş ve ücret miktarını gösterir imzalı bir beyannameyi yabancının işe başlamasını takip eden en çok 15 gün içinde en yakın polis veya jandarma karakoluna vermeğe mecburdurlar.

Siyasi mülteciler

Madde 17- Siyasi sebeplerle Türkiye'ye sığınan yabancılar ancak İçişleri Bakanlığınca müsaade olunacak yerlerde ikamet edebilirler.

Yabancıların hüviyetlerini ispat mecburiyeti

Madde 18- Yabancılar, hüviyet varakasını, ikamet tezkerelerini veya pasaport ve kontrol fişlerini her istenişte polis veya jandarmaya göstermeğe mecburdurlar.

Yabancıların Türkiye'yi Terke Davet veya Sınır Dışı Edilmeleri Halleri

Muzır şahıslar

Madde 19- İçişleri Bakanlığınca memlekette kalması umumi güvenliğe, siyasi ve idari icaplara aykırı sayılan yabancılar verilecek muayyen müddet zarfında Türkiye'den çıkmağa davet olunur. Bu müddetin sonunda Türkiye'yi terketmiyenler sınır dışı edilebilirler.

Pasaportlarını yenilemiyenler

Madde 20- Usulüne uygun olarak Türkiye sınırlarına girmiş oldukları halde pasaportlarını zayi etmiş olan veya pasaportlarının hükmü kalmamış bulunan yabancılar, kendilerine ilgili makamlarca resmen ihtar vukubulduğu tarihten itibaren 15 gün içinde pasaport veya tabiiyet ilmühaberi almağa mecburdurlar.

Karar almağa yetkili makamlar

Madde 21- Bu kanunda derpiş edilen sınır dışı kararını almaya İçişleri Bakanlığı yetkilidir.

İçişleri Bakanlığı, lüzum göreceği sınır ve sahil illerine memleketin umumi güvenlik ve nizamı noktasından derhal çıkarılmaları lazımgelen yabancıları istizan etmeden sınır dışı etmek yetkisini verebilir. Bu iller bu yetkiye göre işlem yaptıkları takdirde keyfiyeti mucip sebepleriyle birlikte İçişleri Bakanlığına bildirmeğe mecburdurlar.

Tabiiyetsiz veya yabancı devlet tabaası olan çingenelerin ve Türk kültürüne bağlı olmıyan yabancı göçebelerin sınır dışı edilmelerine İçişleri Bakanlığı salahiyetlidir.

Madde 22- Türkiye'den sınır dışı edilenler İçişleri Bakanlığının hususi müsaadesi alınmadıkça Türkiye'ye dönemezler, bunlardan ağır hapis cezasını müstelzim bir cürümden dolayı Türkiye'de mahküm olmuş ve cezası çektirilerek sınırdışı edilmiş olanlar bir daha Türkiye'ye giremezler; ancak İçişleri Bakanlığının müsaadesiyle durmadan transit geçmeleri caizdir.

Sınır dışı edilenlerin yol masrafları kendilerine aittir. Bu masrafları ödemekten aciz olanların sevkleri Devletçe sağlanır.

Madde 23- Memleket dışına çıkartılmalarına karar verilipte pasaport tedarik edemediklerinden veya başka sebeplerden dolayı Türkiye'yi terkedemiyenler İçişleri Bakanlığının göstereceği yerde oturmağa mecburdurlar.

Madde 24- 12 nci, 15 inci maddelerle 18 veya 19 uncu maddeler hükümlerine makbul bir sebebe müstenit olmaksızın riayet etmiyenler 5 liradan 100 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.

Madde 25- 17 nci ve 23 üncü maddeler gereğince oturmaya mecbur kılındıkları yerlerden kaçanlar bir aydan iki seneye kadar hapis cezasiyle cezalandırılırlar.

Madde 26- Sınır dışı edildikleri veya Türkiye'yi terke davet olundukları halde müsaadesiz gelmeye mütecasir olan yabancılar bir aydan altı aya kadar hapis ve 50 liradan 1000 liraya kadar ağır para cezasiyle veya bunlardan biriyle cezalandırılırlar. Bu suretle mahküm edilen yabancılar cezaları çektirildikten sonra sınır dışı edilirler.

Madde 27- Bu kanunda yazılı cezalar sulh ceza mahkemelerince hükmolunur.

Çeşitli İstisnai Hükümler

Türkiye'de vazifeli diplomasi ve konsolosluk memurları aileleri ve bazı müstahdemler

Madde 28- Türkiye'de vazifeli yabancı devletler siyasi veya konsolosluk resmi memurlariyle aileleri efradı 3 üncü, 8 inci, 12 nci ve 14 üncü maddelerle 15 inci ve 16 ncı maddeler hükümlerinden müstesnadırlar.

Bunlardan siyasi temsilcilik memurları ve aileleri efradına Dışişleri Bakanlığı, konsolosluk memurları ve aileleri efradına da vilayetler tarafından hiç bir harç veya resme tabi olmaksızın birer hüviyet varakası verilir.

Bakanlar Kurulu, bu maddede yazılı ayrıcalıkların bazılarını veya hepsini misilleme tedbiri olarak kaldırmaya yetkilidir.

Siyasi temsilciliklerde yanlarında oturmak suretiyle hizmetlerinde bulunan yabancılara mütekabiliyet şartiyle, Dışişleri Bakanlığının delaletiyle Emniyet Genel Müdürlüğünce birer hüviyet varakası verilir ve bunlar 3 üncü maddede yazılı ikamet tezkerelerini alamazlar.

İstisnai sıfatları zail olanlar

Madde 29- Bu kanunda derpiş olunan istisnai muamelelerden faydalanan yabancılar, haklarında o suretle muamele yapılmasını icap ettiren hal ve vaziyetlerin zail olmasından itibaren bir ay zarfında 3 üncü madde hükümlerine tabi olurlar.

Kanundaki müddetlerin değiştirilmesi

Madde 30- Bu kanunun 3 üncü, 4 üncü, 5 inci, 6 ncı, 10 uncu, 12 nci, 14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerinde yazılı müddetler Bakanlar Kurulunca icabında değiştirilebilir.

Bakanlar Kurulu bu değişiklikleri, mütekabiliyet veya mukabela bilmisil sebebiyle, muayyen Devletler tebaasına inhisar ettirebilir.

Uygulanmaya dair hükümler

Madde 31- (Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/27 md.)

Bu Kanunda yazılı beyanname hüviyet varakaları ve ikamet tezkerelerinin şekilleri ve muhteviyatı İçişleri Bakanlığınca tespit olunur.

Madde 32- 3529 ve 3900 sayılı kanunlar kaldırılmıştır.

Madde 33- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 34- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.