| Yurtdışındaki Vatandaşlarımızın vergi
mükellefiyeti |
1. Türk Vergi Mevzuatına göre, Türkiye'de yerleşmiş olanlar Türkiye içinde ve
dışında elde ettikleri tüm kazançlar üzerinden "Tam Mükellefiyet" esasına göre
vergilendirilmektedirler.
2. Türkiye'de yerleşmiş olmayan yurt dışındaki vatandaşlarımızın ise sadece
Türkiye'de elde ettikleri kazançlarr vergiye tabidir: Bu mükellefiyet şekli
"Dar Mükellefiyet" olarak kabul edilmektedir.
3. Yurt dışında oturma ve çalışma izni alan vatandaşlarımız bu ülkelerde
çalışmakta ve geçimlerini sağlamak için ekonomik faaliyetlerini bu ülkede
sürdürmektedirler. Bu itibarla, bu ülkelerde geçerli olan vergi sistemine tabi
bulunmaktadırlar.
4. Yurt dışındaki vatandaşlarımızın, Türkiye'de elde ettikleri kazançlarının
vergilendirilmesinde ise Türk Vergi Kanunları ve İkili Vergi Anlaşmalarının
birlikte dikkate alınması gerekir.
Ülkemizin, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın bulundukları ülkelerin
çoğunluğu ile ikili vergi anlaşmaları bulunmaktadır (Yurt dışında en çok
vatandaşımın yaşadığı Almanya ile de 1985 yılında sözkonusu anlaşma
imzalanmıştır ). Bu anlaşmalarla belirlenen esaslara göre, vatandaşlarımızın
bulundukları ülkeler "Yerleşilmiş Ülke" olarak vergileme hakkına sahiptir.
Buna karşılık Türkiye de "Kaynak Ülke" olarak vergileme hakkını sürdürmektedir.
5. Yurt dışındaki vatandaşlarımızın Türkiye'de elde ettikleri kazançların
vergilendirilmesinde, kaideten kesinti suretiyle vergilendirme usulü
uygulanmaktadır. Burada amaç, vatandaşlarımızın beyanname verme zorunluluğunda
kalmadan, basit usulde vergilendirilmesini sağlamaktır.
Buna göre, yurt dışında oturan vatandaşlarımızın Türkiye'de elde ettikleri
gelirlerin, sadece "Ücret, serbest meslek kazancı, menkul ve gayrimenkul
sermaye iratları, kar payları, değer artış kazançları veya arizi kazançlardan"
ibaret olması ve bu gelirlerin tevkif suretiyle vergilendirilmesi kaydıyla,
beyan edilmesine gerek bulunmamaktadır.
Böylece yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın, beyanname düzenleme, taksit
dönemlerinde vergi ödeme gibi bazı işlemlere gerek kalmadan tevkif suretiyle
vergilendirilmeleri sağlanmıştır.
6. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın Türkiye'de elde ettikleri kazançları
nedeniyle, yerleşik bulundukları ülkede de vergi ödemek zorunda kalmamaları
için ikili vergi anlaşmaları yapılmaktadır. Bu anlaşmalarla, Türkiye'de elde
edilen gelirler istisna edilmekte veya bu gelirlerin yerleşik ülkede de
vergilendirilmesi halinde Türkiye'de ödenen vergiler mahsup edilmektedir.
Böylece vatandaşlarımızın mükerrer vergi ödemeleri önlenmiş olmaktadır.