Bedelsiz ithalat nedir?
Bedelsiz ithalat; bedeli için döviz transferi yapılmadan yurt dışında elde
edilen ve yurda getirilmesi mecburi olmayan dış kazanç ve tasarruflarla satın
alınan bazı şahsi ve ticari mahiyette eşyanın yurda ithalidir. Bu ithalatta
ödenmesi gereken bazı vergiler bulunmaktadır. Bu vergiler ithal anında gümrük
idarelerince tahsil edilir.
Tanımlar
Şahsi eşya:Kişisel kullanıma özgü, kullanım alanı ve miktarı gözönüne alınarak
ticari amaç için ithal edilmediğinin anlaşılması halinde ithaline izin verilen
eşya,
Motorlu özel araçlar:Esas olarak sürücüsünden başka en çok 7 oturma yeri olan
ve insan taşıma amacına yönelik olarak üretilmiş otomobiller, steyşın arabalar
ve yarış arabaları ile Karayolları Trafik Kanununda belirtilen diğer özel
taşıt araçları,
Motorsuz özel araçlar:En çok 3 tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın
adale gücüyle pedal veya el ile tekerleği döndürmek suretiyle hareket eden ve
yolcu taşımalarında kullanılmayan bisiklet
Kanuni ikametgah:Kişisel veya mesleki bağlar nedeniyle bir kişinin her bir
takvim yılında en az 185 gün yaşadığı yer,
İkametgah nakli:Kişinin şahsına ve işine ait bağlarını keserek Türkiye Gümrük
Bölgesine yerleşmek
amacıyla kesin olarak gelmesi,
Bedelsiz ithalat hakkından kimler yararlanabilir?
- Yurtta bir takvim yılında 6 aydan fazla kalmamış olmaları kaydıyla Türkiye
gümrük bölgesi dışında en az 24 ay (Türkiye’de bir takvim yılında 45 güne
kadar kalışlar yurt dışındaki ikamet süresinden sayılır) ikamet ettikten sonra
kanuni ikametgahlarını kesin olarak Türkiye'ye nakledenler,
- Kararname ile yurt dışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanıp da
bu görevlerinden dönen kamu görevlileri (Bunlar için Türkiye gümrük bölgesi
dışında en az 24 ay ikamet şartı aranmaz). İkametgahlarını naklettikleri son
giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden beri yurt dışında bulundukları ülkede
adlarına kayıtlı ve adlarına kaydının yapıldığı yıl itibariyle (kayıt ve model
yılı dahil) 3 yıldan eski olmayan kullanılmış motorlu veya motorsuz özel kara
nakil vasıtaları gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edebilirler.
- Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle ikametgahlarını Türkiye'ye nakledenler
kişiler:Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle kanuni ikametgahını yabancı bir
ülkeden Türkiye gümrük bölgesine kesin olarak nakleden kişilerin (evlilik
suretiyle Türk vatandaşlığına geçenler hariç) ikametgahlarının naklinden
önceki Türkiye'ye son giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden beri yurt dışında
bulundukları ülkede adlarına kayıtlı ve adlarına kaydının yapıldığı yıl
itibariyle (kayıt ve model yılı dahil) 3 yıldan eski olmayan kullanılmış
motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtalarının ithalinde gümrük vergileri
aranmaz. Bunların Türkiye gümrük bölgesi dışında 24 ay ikamet etmeleri şart
değildir.
- Veraset yoluyla ithalat:Türkiye gümrük bölgesi dışında yerleşik kişilerin
ölümü ile Türkiye’de ikamet eden veya Türkiye’ye kesin olarak dönen Türk
uyruklu mirasçılarına intikal eden kullanılmış bir adet motorlu veya motorsuz
özel kara nakil vasıtası ithalinde gümrük vergileri aranmaz. Muafiyet, mücbir
sebepler saklı kalmak kaydıyla, ölene aidiyetinin ve namlarına gelenlere
intikalinin kanaat verici resmi belgelerle ispatı şartıyla, veraset ilamı
tarihinden itibaren 12 ay içinde getirilen motorlu veya
motorsuz özel kara nakil vasıtası için tanınır.
- Muafen araç ithaline ilişkin diğer bilgiler:Muafen ithal edilmiş olan
motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaları, serbest dolaşıma girdiği
tarihten itibaren 12 ay geçmedikçe, gümrük idaresine bildirilmeden belli bir
para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilemez, teminat olarak
gösterilemez, kiralanamaz, devredilemez veya satılamaz. İthal işlemi
tamamlanan motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaları için gümrük
idaresince düzenlenecek trafik şahadetnamesine “Bu aracın para karşılığı veya
karşılıksız olarak ödünç verilmesi, teminat olarak gösterilmesi, kiralanması,
devri ve satışı yasaktır” şeklinde şerh konularak ilgili trafik idaresine
gönderilir. Yapım türü
ve malzemeleri itibariyle bedeli mukabili yahut bedelsiz olarak eşya veya
sürücüsüyle birlikte 10 ya da daha fazla kişi taşıyacak şekilde imal edilmiş,
römorklu veya römorksuz çekici de dahil olmak üzere, her çeşit motorlu kara
yolu aracı ve esas olarak insan veya insan taşımaktan başka basit amaçlara
yönelik olan her türlü vasıtanın yukarıdakiler kapsamında muafen ithali mümkün
değildir. Motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtası ithali aile ünitesine
tanınır. Verilen hak şahsın taşıması gereken şartlara
bağlı olduğundan, otomobil ithal başvurusu hak sahibi tarafından bizzat
yapılır ve eşlerden biri, diğeri adına kayıtlı aracı ithal edemez.
- Türkiye gümrük bölgesi dışında sürdürülen ekonomik bir faaliyetin Türkiye
gümrük bölgesine nakli:
Türkiye gümrük bölgesi dışında sürdürülen ekonomik bir faaliyetin Türkiye
gümrük bölgesine nakli dolayısıyla ithal edilen sermaye malı ve diğer malzeme
gümrük vergilerinden muaftır. Faaliyet deyimi, madencilik, tarım, serbest
meslek faaliyeti ve benzeri faaliyetler de dahil olmak üzere üreticilerin,
tüccarların veya hizmet sunan kişilerin her türlü ekonomik faaliyeti anlamına
gelir.
Teşebbüs, bağımsız ekonomik birim demektir. Bu birim, bir kurumun tümünü ya da
bu tür bağımsız işleyen bir kurumun bir bölümünü kapsar.
Sermaye malları ve diğer malzemeler deyimi, teşebbüsün faaliyetini devam
ettirmesi için gerekli teknik malzemeler ile büro ve dükkan malzemeleri
anlamına gelir. Tarımsal bir teşebbüsün söz konusu olması halinde, canlı
hayvanlar söz konusu mal ve malzeme kapsamına dahil edilir.
Muafiyet, mücbir sebep halleri saklı kalmak kaydıyla, Türkiye gümrük bölgesine
nakletmek üzere yabancı ülkedeki faaliyetini sona erdirmeden önce en az 12 ay
süre ile teşebbüsçe fiilen kullanılmakta olan, nakilden sonra da aynı amaçla
kullanılacak, söz konusu teşebbüsün niteliği ile büyüklüğüne uygun bulunan
eşya ve malzeme ile sınırlıdır.
Muafiyet hakkı sadece, Türkiye gümrük bölgesinde de benzer bir faaliyeti
yürütmek amacıyla, ayrıldıkları ülkedeki faaliyetlerini kesin olarak sona
erdiren müteşebbislere tanınır. Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik bulunan bir
müteşebbisle herhangi bir bağlantı kurma amaçlarına yönelik teşebbüsler için
muafiyet uygulanmaz. Muafiyet hakkı sadece ayrıldıkları ülkede en az 3 yıl
süre ile aynı işte çalışan kişilere tanınır. Üretim veya hizmet endüstrisi
makinası olmayan, taşınabilir laboratuar veya dış
yayın yapma birimleri gibi ulaşım araçları, insanların tüketimine mahsus erzak
veya hayvan yemleri, ham, yarı mamul veya mamul madde stokları ile
akaryakıtlar, satıcıların mülkiyetinde bulunan küçük veya büyükbaş hayvanlar
muafiyet kapsamı dışındadır. Bu madde hükümlerine göre motorlu nakil
vasıtalarının ithali mümkün değildir.
Bedelsiz ithalatta yetkili gümrük idareleri:Bedelsiz ithalatta yetkili gümrük
idareleri; Ankara Bedelsiz ve Naklihane Gümrük Müdürlüğü, İstanbul Yeşilköy
Otomotiv İhtisas Gümrük Müdürlüğü, İzmir Gümrük Müdürlüğü ve Gebze Otomotiv
İhtisas Gümrük Müdürlüğü'dür.
Evlilik nedeniyle ikametgahlarını Türkiye’ye nakledenler ile çifte vatandaşlık
statüsüne haiz vatandaşlar bedelsiz ithalat hakkından yararlanamazlar. Çifte
vatandaşlık statüsüne haiz vatandaşlarımıza bu hakkın verilmesi yurt dışındaki
ikametlerini terk ederek yurda kesin dönüş yapmalarına bağlı bulunduğundan ve
bu konumdaki kişiler için ikametgah nakli (kesin dönüş) söz konusu
olmadığından yürürlükteki mevzuat açısından çifte vatandaş statüsünü haiz
vatandaşlarımızın bedelsiz otomobil ithalatı hakkından yararlanmaları mümkün
bulunmamaktadır.
Müracaat süreleri:Yurt dışında 24 ay ikamet eden Türk vatandaşları (a’da
belirtilenler); ikametlerini naklettikleri son giriş tarihinden; kamu
görevlileri (b’de belirtilenler), görev sürelerinin
bitiminden sonraki giriş tarihinden; Türk vatandaşlığına geçenler (c’de
belirtilenler), vatandaşlık kararından sonra adlarına nüfus kağıdının
düzenlendiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde; Miras yoluyla ithalatta
veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içerisinde ithal konusu malların
teslim edildiği gümrük idaresine bizzat başvurması gerekmektedir. Veraset
ilamı ve mülkiyet belgesi yanında mirasçılardan ayrıca, murise ait pasaport
veya resmi mercilerce verilecek kimliği belirleyen belge, mirasçılara ait
nüfus hüviyet cüzdanı örnekleri istenecektir. Yabancı mahkemelerce verilen
veraset ilamlarına istinaden yapılacak ithal taleplerinde, müracaat süresinin
başlangıç tarihi yabancı mahkeme kararlarının tenfiz tarihidir.
Bedelsiz ithalat izninin tanınacağı şahıslar ve süreleri:Motorlu veya motorsuz
özel kara nakil vasıtaların bedelsiz ithalat izinleri koca ve reşit olmayan
çocuklar bir aile ünitesine karı-koca ve 18 yaşından küçük çocuklardan oluşan
bir aile ünitesine ikametgahın naklinde ve bu taşıtların fiili ithal
tarihinden itibaren 5 yılda bir verilir.
Müracaatta aranacak belgeler:
Müracaat formu (Gümrük idaresinden temin edilir.),
Pasaport veya pasaport yerine geçen belgeler (göçte pasaport ibrazı zorunlu
değildir.),
İrsaliye veya taşıt giriş formu,
Teslim-Tesellüm Belgesi (işlemleri aynı gün tamamlananlar için bu belge
aranmaz.),
Vukuatlı nüfus kayıt örneği (aile ünitesi uygulanan hallerde),
İkamet ettikleri ülkede; işverenden ilişiklerinin kesildiğine dair belge ile
İş ve İşçi Bulma Kurumundan işsizlik parası veya yardımı almadıklarını, keza
ilgili makamlardan mevcut
ikamet kaydını sildirdiklerini belgelemeleri, ayrıca ihtiyarlık sigorta pirimi
kesintilerini
durdurduklarına dair belgeyi, eğer okuyorlarsa okulla ilişiklerinin
kesildiğini gösterir belgeyi Konsolosluklarımıza ibraz etmeleri üzerine
ikametgahın nakledildiğine dair Konsolosluklarımızca düzenlenecek belge
(işyeri nakli dahil),
Taşıt araçları için (motosikletler dahil) hak sahipleri adına kayıtlı mülkiyet
ve trafik belgeleri,
İthalat talebinde bulunmayan eşin 5 yıl geçmedikçe yeniden ithal izni
verilmesi için müracaat etmeyeceğine dair tasdikli beyanname taahhütname,
Veraset yoluyla yapılacak ithalatta veraset ilamı,
Göç suretiyle yapılacak ithalatta vukuatlı nüfus kayıt örneğine ilave olarak
Türk
vatandaşlığına geçişi gösterir belgeler,
Kamu görevlilerince yapılacak ithalatta görev belgesi.
Türkiye gümrük bölgesi dışında sürdürülen ekonomik bir faaliyetin Türkiye
gümrük bölgesine naklinin şartları ve aranacak belgeler:
Muafiyet, mücbir sebep halleri saklı kalmak kaydıyla, teşebbüsün nakledildiği
ülkedeki faaliyetlerini sona erdirdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde
Türkiye gümrük bölgesine getirilen eşya ve malzeme için uygulanır. Bunun için
işyeri faaliyetleri durdurulmadan veya faaliyetlerin durdurulmasından sonra en
fazla 3 ay içinde eşya ve makinaların Türkiye’ye sevk edilmesinden önce
aşağıda belirtilen belgeler ile birlikte Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler
Genel Müdürlüğü) müracaat edilmesi gerekir.
- İşyeri açılış izin belgesi,
- Mahalli esnaf, sanatkar, ticaret veya sanayi odasına kayıt belgesi,
- İthali istenilen makina ve sair eşyanın faturaları ve varsa işyeri demirbaş
kayıtlarına ilişkin belgeler,
- İşletmenin son üç yıllık kazancı ve ödenen vergilere ilişkin belgeler,
- İthali istenilen malların, marka, model, seri numarası ve kullanım
amaçlarına ilişkin ayrıntılı olarak düzenlenmiş liste,
- Yukarıda a, b, c ve d bentlerinde sayılan belgelerin tasdikli tercümeleri.
- Ayrıca, Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) gerekli görülen
hallerde ilave belgeler isteyebilir.
Kesin dönüş yapan tıp doktorları, diş hekimleri ve veterinerlerin meslekleri
ile ilgili tıbbi cihazların ithaline ilişkin olarak yurda dönmeden önce
yapacakları talepleri duruma göre, Sağlık Bakanlığı ile Tarım Bakanlığının
uygun görüşleri alınmak suretiyle Gümrük Müsteşarlığınca (Gümrükler Genel
Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
Bedelsiz ithalat kapsamında yurda getirilecek olan otomobiller için mali
yükümlülükler ve oranları:Amortisman indirimi sonunda bulunan ve vergiye esas
kıymetin tesbitinde aracın model yılındaki FOB kıymetiyle çarpılacak oranlar:
Yaş Oran Yaş Oran
0- %100 5- %41.76
1- %80 6- %35.49
2- %68 7- %30.17
3- %57.8 8- %25.64
4- %49.13 9- %21.79
10- %20
Navlun ve Sigorta :
Otomobilin Ağırlığı
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Otolar İçin
ABD ve Uzakdoğu Ülkelerinden Doğrudan Gelen Otolar İçin
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Uzakdoğu Ülkeleri Menşeli Otolar İçin
1200 kg'a kadar
150 EURO
650$
300$ + 150 EURO
1201-1600kg'a kadar
200 EURO
700$
400$ + 200 EURO
1600 kg'dan fazla
230 EURO
800$
500$ + 230 EURO
Gümrükte ödenecek vergiler ve oranları:
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ:
ARACIN CIF DEĞERİ ÜZERİNDEN
Silindir Hacmi 1600 cc’yi geçmeyenler için % 27
“ “ 1600 cc’yi geçen fakat 2000 cc’yi geçmeyenler için % 46
“ “ 2000 cc’yi geçenler için % 50
oranlarında tahsil edilir.
KATMA DEĞER VERGİSİ :
CIF Değeri ve Özel Tüketim Vergisi Toplamının % 18’i oranında KDV tahsil
edilir.
Örnek:
CIF bedeli 10.000 EURO olan ve motor hacmi 1600 cc’yi geçen ancak 2000 cc’yi
geçmeyen bir araç için ödenmesi gereken vergilerin hesaplanması aşağıda
gösterilmiştir:
CIF Bedeli =10.000 EURO
Motor hacmi =1600cc üzeri (1800 cc)
Özel Tüketim Vergisi=CIF Bedeli x Özel Tüketim Vergisi Oranı
= 10.0000 x % 46 = 4.600 EURO=ÖTV
Katma Değer Vergisi =(CIF Bedeli + Özel Tüketim Vergisi) x KDV Oranı
=(10.000 + 4.600) x % 18
= 14.600 x % 18 = 2.628 EURO=KDV
GÜMRÜKTE ÖDENECEK VERGİLER TOPLAMI = ÖTV+KDV
=4.600+2.628=7.228 EURO